Marathi Culture and Festivals

Click here to edit subtitle

अनिकेत एकटाच  कोपऱ्यात उभा होता.  दिसायाला जेमतेम, फार साधा. आर. के. लक्ष्मणच्या 'कॉमनमॅन' सारखा, त्याला तर त्याचे मित्रही भाव देत नव्हते.

पण आज त्याने कपडे  टिपटाप घातलेले होते.   काय कुणास ठावुक पण त्याच्या चश्म्या आड डोळ्यात मात्र एक तेज होत.

... ती आली... ती आली... आशी कुजबुज सुरु झाली.... आणी माग शांतता...
अर्चना धापा टाकतच पार्टीत शिरली होती. दम टाकतच तिने सभोवार नजर फिरवली आणी कोणालातरी "Hi" करुन मैंत्रीणिंच्या घोळक्यात विलिन झाली.

सगळ्य़ांच्या नजरा तिच्यावरच होत्या, हे तिला माहितच असेल ...

खुप सुंदर होती ती. साहजिकच तिच्या मागे खुपजण होते. पण ती कोणालाच जवळीक साधु देत नव्हती.

कधी नव्हे तो दामोधर उर्फ "दाम्या", अनिकेत च्या जवळ आला आणी काना जवळ येवुन हळुवार बोलला. "अरे बघीतली कि नाही तिला ? "

"दाम्या, सरळ सांग की रे. कोणाला बघु  म्हणतोस ?" अनिकेत जरा भांभावल्या आवाजातच म्हणाला.

"अरे अर्चना बद्दल बोलतोय"  दाम्या म्हणला. " आजच्या नंतर ति दिसणार पण नाही बघायला"

"ते तर खरच आहे" आनिकेतच्या डोक्यातला उगाच एक  विचार.

ती  बुध्दिमानही होती. सर्वांनाच हवीहवीशी वाटणारी. मग तिच्यासारख्या मुली तर चंद्राइतक्या अप्राप्यच!

त्यांन कोणालाहि दिसनार नाही ह्या भावात तिच्याकडे नजर टाकली..
तिचं त्याच्याकडं लक्षही नव्हतं. त्या पार्टीत, आपल्याच विश्वात मश्गुल होती ती!

या नंतर ति कधी दीसनार पण नाही.. एकदा जरा "Hi" तरी म्हनु. काय होईल.. तोंड वाकडे करेल, बोलनार नाही.  That’s OK .. अनिकेत स्वताशीच पुटपुटला.


पण आपण धाडस करायचच, असं ठरवून, सारं बळ एकवटुन त्यानं तिला विचारलं, ' अर्चना तु पार्टी संपल्यावर माझ्याबरोबर कॉफी प्यायला येशील?'

तो तिला फारसा ओळखीचा वाटला नाही.

तिला 'नाही' म्हणणं फार सोप्पं होतं. पण त्याच्या डोळ्यांतले नितळ, पारदर्शी भाव आणि आवाजातलं  आवर्ज   जाणुन , तिला का कोण जाणे, 'हो' म्हणावसं वाटलं.

ती 'हो' म्हणाली आणि त्याचं टेन्शन शतपटीनं वाढलं. या शक्यतेचा त्यानं विचारच केला नव्हता!

स्वतःच्या  ह्रदयाच्या टोक्याच्या आवाजात सर्व जग तो  क्षणभर  विसरला.

कसबस अवसान गोळा करुन अनिकेत पुटपुला. "चल. आपण “Good Day” मधे  जाऊया  कां ?"
जवळच्याच कॉफी पार्लरमध्ये दोघं कोपरातल्या टेबलावर बसली.  अनिकेत खुपच नर्व्हस झाला होता.

कॉफीची ऑर्डर दिली. पण काय बोलायचं, हे त्याला सुचेचना! आणि या गप्प गप्प अशा विचित्र डेटनं तीसुध्दा अवघडली.

झक मारली आणि याला हो म्हटलं, असंही मनात आलं अर्चानाच्या !
कॉफीचा एक घोट पोटात गेल्यावर अचानक त्याला कंठ फुटला.

त्यानं वेटरला हाक मारली. वेटर प्रश्नार्थक चेह-यानं टेबलाजवळ येऊन उभा राहीला.

तो म्हणाला, 'थोडं मीठ देता? मला कॉफीत टाकायचंय!' सारं कॉफी शॉप या त्याच्या अनपेक्षित मागणीनं गोंधळात पडलं.
विचित्र नजरेनं सारे त्याच्याकडे पाहु लागले.
तीसुध्दा!
वेटरनं मुकाट्याने मीठ आणुन दिलं आणि देताना - "कैसे कैसे लोग आते है!" अशा अर्थाचा चेहराही केला.
त्यानं मीठ कॉफीत टाकलं आणि तो कॉफी पिऊ लागला! ती खरंच गोंधळली होती. अशी विचित्र डेट
आणि आता कॉफीमध्ये चक्क मीठ!

अखेरीस तिनं विचारलंच " तुझ नांव काय म्हणालास ?"

"अ अ अ ...अनिकेत"

" अरे अनिकेत ही काय अशी जगावेगळी सवय ?"

अनिकेत गारठालाच..  शब्दांची जुळवाजुळव करत तो म्हणाला

" अर्चना  रागवु नकोस.  माझं लहानपण समुद्रकाठी गेलं.....सारखा मी समुद्राच्या पाण्यात खेळत असे.

आई कॉफी प्यायला हाक मारायची, तसा मी धावत धावत व्हरांड्यात येई आणि खारटलेल्या पाण्यानं खारटलेली बोटं बशीतल्या कॉफीत बुडवून पीत असे.

ती कॉफी मला फार आवडायची.
आता आई राहिली नाही. आणि ते समुद्रकाठचं घरही नाही.पण खारट कॉफीची चव जिभेवर आहे.

खारटलेल्या कॉफीनं मला लहानपणच्या आठवणी पुन्हा भेटतात. ती चव बरोबर सगळं बालपण घेऊन येते..." त्याच्या डोळ्यातुन अश्रुचे थेंब कॉफीच्या कपात पडले .

"अरे तुझी कॉफी अजुन खारट कां करतोस" तिचं ह्र्दय भरून आलं - त्याच्या निरागसतेनं. किती हळुवार होतं त्याचं मन.

मग तीही बोलली...आपल्या दुरवरच्या घराबद्दल, बाबांबद्दल..तिच्या स्वप्नांबद्दल... खरचं खुप छान डेट झाली ती!


मग ते पुन्हा पुन्हा भेटत राहीले. अखेर तिला पटलं, हाच आपला जीवनसाथी. तो शांत होता. संयमी होता.हळुवार होता. तिची काळजी घेणारा होता.

मग एके दिवशी दोघांनी ठरवलं आणि लग्न केलं! चार-चौघांसारखं आयुष्य सुरु झालं आणि दिवस खुप मजेत जाऊ लागले. एखाद्या परीकथेसारखे. खरंच त्यांचं आयुष्य खुप सुखी होतं.

तो तीच्यासाठी सर्वकाही करायचा,. ती सुध्धा त्याच्यासाठी सर्वकाही करायची.

कॉफीसुध्दा!

आणि हो, त्याच्या बालपणाशी त्याची नाळ जोडलेली राहण्यासाठी चिमुटभर मीठही टाकायची त्या कॉफीत!

अशीच भर्रकन ४० वर्षं कधी उडुन गेली, ते कळंलच नाही.

एके रात्री तो झोपला, तो पुन्हा कधीच न उठण्यासाठी...!

सगळी नातेवाईक येवुन गेली. दाम्या मधून मधुन भेटायला यायचा. जुन्या आठवणीची भरपाई करुन जायचा.

काही दिवसांनी  अर्चना  सावरली. रोजचे व्यवहार नेहमीप्रमाणे करू लागली.

एकदा सहज म्हणुन त्याचं पुस्तकांच कपाट आवरायला घेतलं असताना तिला त्यात एक चिठ्ठी सापडली.
त्याच्या अखेरच्या दिवसात त्यानं ती कधीतरी लिहीली होती.
"अर्चना  माझी  प्रिये, मला माफ कर! आयुष्यभर मी तुझ्याशी एका बाबतीत खोटं बोललो  त्याबद्द्ल मला क्षमा कर! हे एकच असत्य
मी तुझ्याशी बोललो... पहिल्यांदा आणि शेवटचं! आयुष्यभर ही खंत मला जाचत राहिली. पण मी कधी तुला खरं सांगण्याची हिंमत करू
शकलो नाही... केवळ तु मला खोटारडा म्हणशील आणि मी तुला गमावून बसेन या भीतीने!
प्रिये, आपण सर्वप्रथम जेव्हा कॉफी पार्लरमध्ये भेटलो, तेव्हा मला कॉफीमध्ये घालण्यासाठी खरं तर साखर हवी होती! त्या क्षणाला मी इतका नर्व्हस
झालो होतो, की मी साखरेऐवजी चुकून मीठ मागितलं वेटरकडे आणि मग त्या विषयावरून आपलं संभाषण सुरू झालं म्हणुन मी ते तसंच पुढे चालवून घेतलं...
खारट कॉफी मला आवडत नाही. किती विचित्र चव ती! पण मला तु खुप आवडतेस... आणि तुला गमावू नये म्हणुन आयुष्यभर मी खारट कॉफी मी पीत राहिलो. 

आयुष्यभर तुझी पुजा, अर्चना करत राहावी, तुला कधी काही कमी  पडु दय़ायच नाही.. हेच माझ स्वप्न होतं.

...आता मरण्याआधी मी तुझ्यापाशी सत्य उघड केलंच पाहीजे. नाही तर हे खोटेपणाचं ओझं मी पेलू शकणार नाही! प्लीज - मला माफ करशील?"

नकळत तिच्या डोळ्यातुन अश्रुंचा बांध फुटला. काहि केल्या तो थांबेना.

ति  तसीच ओरडली .."राधा बाई, राधा बाई... ऎक कप कॉफीचा  करा बघु... साखर न टाकता.."

भांबावल्या नजरेनी राधाबाईनी कॉफी टेबलावर ठेवाली. एक चमचा मिट कॉफी टाकुन तिने चिठ्ठी वाचायला परत सुरुवात केली.

अश्रुंची थेंबे कपात टपाटप पडत होती. भावनांचा वेग ओसरता ओसरत नव्हता.

"अर्चना.. अर्चना... अग वेडे... तुझी कॉफी खारट होतेयं बघ.. माझ्या सारखी सवय लागायची बघ तुला.."   अनिकेतच्या आवाजाचा भास अर्चनाच्या कानात गुंजला.

-- धर्म रक्षित